Tái chế nguội mặt đường bằng nhũ tương nhựa đường là gì?
Mặt đường cũ nứt, ổ gà, lún vệt bánh xe là tình trạng phổ biến. Cách sửa truyền thống là bóc bỏ rồi thảm lại, nhưng theo một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Cầu đường Việt Nam, cách này tiêu tốn nhiều vật liệu mới, chi phí cao và gây ảnh hưởng lớn đến môi trường. Tái chế nguội là một hướng thay thế.
Tái chế nguội tại chỗ là gì?
Theo tổng quan của cơ quan nghiên cứu giao thông Mỹ (NCHRP), tái chế nguội tại chỗ là quá trình nghiền lớp mặt đường nhựa cũ dày 75 đến 100 mm, trộn với chất tái chế rồi rải lại ngay tại chỗ. Chất kết dính có thể là nhũ tương nhựa đường, nhựa đường bọt hoặc xi măng. Quá trình diễn ra ở nhiệt độ môi trường, không cần nung nóng vật liệu.
Tại Việt Nam
Theo tác giả Doãn Minh Tâm (Hội Khoa học Kỹ thuật Cầu đường Việt Nam), công nghệ tái chế nguội tại chỗ toàn chiều sâu bằng nhũ tương nhựa đường cải tiến lần đầu được thi công thử tại Việt Nam năm 2011 trên Quốc lộ 1A qua Long An. Ngoài ra, tại Việt Nam đã có các công nghệ tái sinh nguội bằng nhựa đường bọt và xi măng, bằng nhũ tương cải tiến, hoặc bằng xi măng kết hợp nhũ tương.
Ưu điểm
- Tiết kiệm vật liệu mới và vận chuyển. Chi phí giảm nhờ cần ít vật liệu mới, ít xe vận chuyển và tiêu thụ ít nhiên liệu hơn.
- Có thể tiết kiệm đáng kể chi phí. Cục Đường cao tốc Liên bang Mỹ (FHWA) nêu rằng khi thiết kế và thi công đúng, các phương pháp tái chế nguội có thể tiết kiệm 30 đến 50% so với các công tác nhựa đường thông thường. Đây là số liệu của Mỹ, không áp dụng nguyên cho Việt Nam.
- Rút ngắn thời gian thi công, giảm gián đoạn giao thông. Một nghiên cứu tại Canada nêu lợi ích gồm giảm thời gian thi công, giảm phát thải và tận dụng vật liệu tại chỗ.
Khi nào nên dùng?
Ban đầu công nghệ này chủ yếu dành cho đường lưu lượng thấp. Tuy nhiên, từ cuối thập niên 1980 đầu 1990, nhiều bang của Mỹ đã dùng tái chế nguội trên cả đường cao tốc liên bang, không còn giới hạn ở đường ít xe. Với đường nền còn tương đối tốt, thoát nước tốt và hư hỏng chủ yếu ở lớp mặt, đây là lựa chọn đáng cân nhắc (đây là nguyên tắc chung, cần đánh giá từng tuyến).
Lưu ý quan trọng
- Cần kiểm soát chất lượng. Nghiên cứu trên Tạp chí Cầu đường cho biết dù đã có một số dự án thí điểm, thiếu hướng dẫn cụ thể về kiểm soát chất lượng khiến kết quả thi công chưa đồng đều.
- Thời tiết, loại nhũ tương và cốt liệu đều quan trọng. Một dự án tại bang Arizona (Mỹ) bị hỏng sớm, nguyên nhân chính được ghi nhận là nhiệt độ môi trường và mặt đường quá cao, loại nhũ tương không phù hợp và cốt liệu tròn nhẵn.
- Thiết kế hỗn hợp trong phòng thí nghiệm trước khi thi công để chọn tỷ lệ nhũ tương, độ ẩm và phụ gia phù hợp.
Kết luận
Tái chế nguội bằng nhũ tương là giải pháp tiết kiệm vật liệu cho mặt đường cũ, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào thiết kế, chọn nhũ tương và kiểm soát thi công. Cần tư vấn về nhũ tương cho công trình? Liên hệ Hóa Dầu Miền Nam qua hotline 0378 12 00 22 hoặc 0902 981 567 để được hỗ trợ.